Posted in January 2008

Projectmedewerkers zijn helaas geen makke schapen

Projectmedewerkers zijn helaas geen makke schapen, aldus Rob Blaauboer. Hoe moet er dus omgegaan worden met dwarsliggende medewerkers?

Door het onderwerp van deze serie, moest ik denken aan een televisieprogramma op de BBC, genaamd ‘One Man and His Dog’, over wedstrijden voor schaapshonden. Het programma draait om de vraag welke herder met zijn hond de schapen het snelt in een omheining kan drijven.

Het levert prachtige plaatjes op: een oudere man met bakkebaarden, groene laarzen en geruite pet staat op een heuvel, door zijn fluitsignalen rent een zwart-witte hond heen en weer om de schapen in een zo kort mogelijke tijd tussen de omheining te drijven. Dit programma is al dertig jaar in Engeland op de televisie en op haar hoogtepunt keken wekelijks 8 miljoen mensen (waaronder ik).

Doe mij zo’n hond
Tijdens een aantal projecten heb ik wel eens gedacht: doe mij zo’n hond. Ik geef signalen en de hond zorgt dat de medewerkers allemaal dezelfde kant op gaan. Dat lijkt me heerlijk.

Helaas werkt het niet, projectmedewerkers zijn geen makke schapen. Dat is maar goed ook. Enige tegen- of weerstand zorgt ervoor dat je scherp blijft. Misschien biedt ‘die andere aanpak’ waar de dwarsligger het over heeft wel voordelen! Je kunt tenslotte een hoop leren van andermans ervaringen.

Een beetje dwarsliggen is niet per definitie slecht. Het beste wat je kunt doen is luisteren naar de redden waarom iemand dwarsligt. Laat hem of haar vertellen waarom ze zich zo gedragen. Soms is de aandacht die je geeft al een stap in de goede richting. Een van mijn medewerker was vanaf het begin van een project tegendraads en weinig gemotiveerd.

Wat bleek? In een vorig project was hem beloofd dat hij technisch projectleider zou worden. Deze afspraak kende ik niet en stond natuurlijk ook niet op papier. Daarbij kwam nog: de rollen stonden al vast, hij was sterk inhoudelijk en kon zich moeilijk boven de materie zetten. Gelukkig kon ik uitleggen wat de situatie was en welke ruimte ik had om wat voor hem te doen.

Brugman
Uiteindelijk werd de oplossing: vastleggen van zijn wens om technisch projectleider te worden, hem voor een klein gedeelte wat meer projectleiderachtige zaken te laten doen en hem vooral laten zien hoe hij als projectleider zou moeten handelen (delegeren en het grotere plaatje zien) zodat hij in een later traject ook beter die rol zou kunnen spelen. Dat werkte gelukkig en gaf ook in het team geen scheve ogen.

Maar in sommige gevallen kan je praten als brugman, kan je proberen mensen in te laten zien dat wat ze doen voor niemand goed is, maar helpt het gewoon niet. Dan is er maar een uitweg: afscheid van elkaar nemen, binnen het project of zelfs binnen het bedrijf. Daar helpen geen honderd honden bij.

This article was originally posted on MT.NL

Nou, euh, daarom!

Nou, euh, daarom. Dit hoort Rob Blaauboer vaak als hij de vraag stelt waarom bedrijven gaan innoveren. Volgens hem is er Innovatie DNA nodig om tot een goed resultaat te komen.

“We moeten gaan innoveren,” zei een manager laatst tegen mij. Als managementconsultant ben je dan direct geïnteresseerd. “Waarom?” is meestal mijn eerste vraag. Dat lijkt een open deur, maar raakt gelijk de kern van het probleem. Eén van de mogelijke en vaak gehoorde antwoorden luidt bijvoorbeeld: “Omdat het van de directie moet”, of erger nog: “Nou…daarom”.

Dit eerste antwoord is niet fout, het feit dat de directie vanuit defensief of offensief perspectief heeft besloten dat er innovatieve(re) producten en diensten moeten worden ontwikkeld, is een valide reden om het te doen.  

Innovatie DNA
Beide antwoorden geven wel aan dat er iets ontbreekt. Innovatie gaat niet vanzelf. Een bedrijf innovatiever maken is, zoals vrijwel alle projecten waarbij verandering een belangrijke rol speelt, niet eenvoudig. Niet de eenmalige, geïsoleerde innovaties (“we gooien ons bedrijf even op Google Maps of zetten een filmpje op Youtube”), maar innovatie als een ‘sustainable’ proces (bij gebrek aan een beter Nederlands woord).

Om dit te realiseren heb je “Innovatie DNA” nodig, naar analogie met ons eigen DNA. Dat bevindt zich in iedere cel van ons lichaam en in alle cellen die worden aangemaakt. Het bevat alle informatie die een cel nodig heeft om zich te ontwikkelen en te functioneren.

Wat is dat, Innovatie DNA? Het betreft alle informatie en instrumenten die een medewerker binnen zijn rol nodig heeft om het bedrijf, maar ook zichzelf, innovatiever te maken. Er zijn een aantal aspecten die inzichtelijk maken hoeveel Innovatie DNA aanwezig is binnen een organisatie. Denk aan beschikbaarheid van mensen, tijd en geld; de juiste houding en doorzettingsvermogen, aanwezige processen en niet te vergeten leiderschap (ook vanuit de top).Slechts een goede combinatie van deze factoren levert een innovatief bedrijf op. Niet te onderschatten is daarnaast de rol van partners en overheid: innovatie hoef je niet alleen te doen.

Typisch Nederlands
Een voorbeeld van hoe het niet moet: geld reserveren voor innovatie, maar de mensen die moeten innoveren volledig met operationele zaken bezig laten zijn. Dan heeft het geen zin en is het een nutteloze investering. Zo zijn er veel voorbeelden te bedenken. 

Echt innovatief wordt BV Nederland pas als we ervoor zorgen dat we ons Innovatie DNA op orde krijgen. Als we weten wat we moeten innoveren, hoe we moeten innoveren en met wie. Dan wordt  innovatie net zoiets typisch Nederlands als tulpen, molens en kaas.  Misschien moeten we took maar eens een innovatieve wind door dat lijstje laten waaien!

This article was originally posted on MT.NL