Posted in November 2008

Trends 2009: Sociale Netwerken

Drie trends voor 2009 zijn in de afgelopen weken de revue gepasseerd: Crowds & CommunitiesMobiel Internet en het Merk Ik (of te wel kan ik geld verdienen met mijzelf zijn). De laatste trend is die van sociale netwerken. Een onderwerp waar veel over wordt geschreven, ook hier op Frankwatching (zie hier). Maar wat is dat nou een sociaal netwerk? Tijd voor een definitie.

Wat is een sociaal netwerk?

Wikipedia er maar weer bijgepakt: “A social network is a social structure made of nodes (which are generally individuals or organizations) that are tied by one or more specific types of interdependency, such as values, visions, ideas, financial exchange, friendship, kinship, dislike, conflict or trade.”

Let wel dat er in deze definitie nog geen sprake is van internet, websites of zelf nog maar van technologie. De term social network en het onderzoeksveld sociale netwerken (hoe mensen relaties leggen en onderhouden) worden al decennia lang gebruikt (ook de termm Six Degrees of Separation komt uit dit onderzoeksveld).

The structure of internet is the social fibre of communication

Wat er meestal in de context van Frankwatching wordt bedoeld met sociale netwerken is de digitale variant: een sociaal netwerk mogelijk gemaakt door internet c.q. websites.

Zoals we wel vaker zien op het internet, het is oude wijn in digitale nieuwe zakken; social netwerk sites zijn de digitale representatie van kerkgenootschappen, sportclubs, vriendenclubs, kroegen en zo voort. Alleen groter, sneller, wereldwijd en anoniemer.

De kern van sociale netwerken is communicatie. De rest erom heen is eigenlijk franje.

Maar de definitie is erg breed

De definitie van sociale netwerken is erg breed. Er is sprake van afhankelijkheid / verbondenheid gebaseerd op bijvoorbeeld waarden, visie, behoeften en zo voort. Is dan ook alles een sociaal netwerk?

Hoe zit het dan met dingen die we tot nu toe anders noemden, bijvoorbeeld communities? Is dat dan geen sociaal netwerk? En forums ? Of Frankwatching zelf? Blog of sociaal netwerk of beide?

Ik ga geen lijstje maken met wat wel een sociaal netwerk is en wat niet. Iedereen kan voor zichzelf uitmaken of hij of zij dit een sociaal netwerk vindt.

Wat wel aardig is om te zien dat je hoofdcategorieën sociale netwerken kunt onderscheiden (niet uitputtend):

Al deze sites zijn een sociaal netwerk voor mensen die iets zoeken, met mensen willen communiceren of informatie willen of willen delen met anderen.

Iedere levensfase zijn eigen sociale netwerk?

Afhankelijk van je levensfase en interesses maak je een keuze voor het sociale netwerk. Vrouwen van dertig horen niet op Sugababes en scholieren niet op Linkedin. Andere sociale netwerken zijn breder, zoals MySpace, Facebook en Hyves en hebben een minder duidelijke afbakening en misschien ook aantrekkingskracht.

De keuze voor een sociaal netwerk maak je zowel in het echte leven als online. En het is trouwens een “EN / OF” keuze, niet alleen een “OF” keuze. Je zit in zowel online netwerken als offline netwerken (studentvereniging, sportclub etc).

Een voorbeeld van netwerk hoppen: als je  zwanger bent, kies je voor een online forum over zwangerschap (naast de zwangerschapsyoga of gymnastiek in de echte wereld). Na de geboorte is je interesse voor zwangerschapsonderwerpen kleiner en verschuift de interesse naar baby’s, tandjes en zo. Daarna komen de volgende fases en de volgende sociale netwerken. Nog even afgezien van de andere netwerken, op school, werk, sportclub en zo voort.

Kern netwerken t.o.v. perifere netwerken?

Er zijn kern netwerken zijn en z.g. perifere netwerken. Een kern netwerk is algemeen en spreekt iedereen aam: gaat over werk, vrienden en eventueel grote passies. Voorbeelden zijn de bekende netwerken zoals Hyves, Facebook, MySpace of LinkedIn.

Perifere sociale netwerken daar ben je tijdelijk in geïnteresseerd, zoals bijvoorbeeld een netwerk over politiek (zoals dat van Obama), skiën / snowboarden of een bepaalde game.

Je zult vaak een kern netwerk hebben, vaak voor dingen als communicatie met vrienden, en een of meerdere perifere netwerken, voor de dingen waarmee je daarnaast bezig bent.

Hoe groter hoe beter?

De waarde van een sociaal netwerk wordt primair bepaald door de grootte ervan. Om heel precies te zien, de grootte ten opzichte van het maximale aantal gebruikers.

Even een voorbeeld om het te verduidelijken. Een dating site waar 25.000 singles op staan lijkt op zich best aardig, maar als er 2,5 miljoen singles in Nederland zijn dan is dit maar 1% van het totale aantal mogelijke gebruikers.  En hoe meer keuze hoe beter.

Maar een sociaal netwerk hoeft geen miljoenen leden te hebben. Als er maar 5.000 mensen geïnteresseerd zijn in herdershonden is een sociaal netwerk voor herdershonden liefhebbers  van 2.000 personen al heel wat.

Dit is het principe van network externatilities ; hoe meer mensen er op aangesloten zijn des te waardevoller het is.  Zowel voor de beheerders van een sociaal netwerk als voor de gebruikers ervan.

Hyves is het grootste sociale netwerk van Nederland met zo’n 5 miljoen mensen die zich hebben aangemeld (het aantal actieve gebruikers is natuurlijk lager). Facebook en MySpace, de grootste Amerikaanse sociale netwerken zijn vele malen groter dan dit.  Opvallend is dat ze heel veel op elkaar lijken qua layout en functionaliteit. De meesten bieden applicaties, spelletjes, muziek en video’s en zo voort.

Wie is eigenaar van mijn vrienden?

Een van de dingen die geen van de sociale netwerken toestaat is het exporteren van de gegevens van vrienden in jouw netwerk.  Dit is  begrijpelijk omdat dit een van de bindende factoren van jou aan het netwerk en dus de waarde van het netwerk definieert (zie ook hierboven). De mogelijkheid om te importeren vanuit Outlook, Gmail of een andere mailservice is er wel, andersom is het niet mogelijk. Een van de bekendste voorbeelden is die van Robert Scoble die probeerde zijn netwerk uit Facebook te exporteren. Het script wat hij gebruikte werd gedetecteerd en zijn account werd gedisabled. Hij kreeg een tik op de vingers omdat hij in overtreding was van de regels van Facebook.

Zoals ik al schreef is de waarde van een sociaal netwerk afhankelijk van de connecties die ik heb. Het kost veel tijd om een netwerk op te bouwen, omdat het niet makkelijk is om over te stappen blijf ik maar op het netwerk waar ik op zit. Alleen als mensen zich als groepen afkeren van een netwerk en overstappen naar een nieuw netwerk is zoiets een haalbare kaart. Dit soort massale migraties zijn er nog niet geweest maar zijn goed mogelijk als het netwerk te veel verwatert of op andere manier niet meer strookt met de wensen van de gebruikers.

Voor sociale netwerken is dit een realistisch scenario. Als de Amerikaanse netwerken meer gaan bieden, zowel content, entertainment maar ook meer vrienden kan het zo gebeuren dat een bepaalde groep gebruikers gaat overstappen.

Wat is nou de trend met sociale netwerken?

Dat is een goede vraag.  Kijkend naar de omvang van Hyves (meer dan 5 miljoen) en de startdatum (oktober 2005) is het nauwelijks meer een trend te noemen. LinkedIn, het zakelijke sociale netwerk bestaat ook al sinds die tijd.

Volgens Technology Review heeft Barack Obama zijn verkiezing  voor een groot gedeelte te danken aan zijn sociale netwerk. Dat dit een verrassing en en dus een artikel waardig (zowel in Technology Review ) als hier bij Frankwatching) geeft aan dat de vraag is voor 2009 : “Wat moeten we nou eigenlijk met sociale netwerken?

Ik vraag me al vanaf mijn begin op LinkedIn af wat ik er in vredesnaam mee moet? Dit is enigszins unfair omdat ik via LinkedIn een heel mooie opdracht heb gekregen, maar dat was dan ook alleen maar omdat die persoon mijn mailadres kwijt was geraakt. Ook mensen die ik vraag wat de waarde is van LinkedIn is het antwoord meestal “het is grappig”.

Maar ook marketeers vragen zich dit af. Als je een grote groep mensen online bij elkaar hebt dan ontstaat er heel vaak een reactie “daar moeten we iets mee”. Ik denk dat 2009 met name gebruikt gaat worden om daar een antwoord op te krijgen. Stel je voor dat een fan van jouw product een hyve opzet … wat doe je er dan mee? Ondersteunen? Briefje laten sturen door legal?

Financiering van sociale netwerken

Een andere vraag (en die beperkt zich niet alleen tot sociale netwerk sites) is de financiering. De meeste sites zijn gratis (met extra diensten in een abonnementsvorm) maar ik heb niet het idee dat goldmemberships of andere abonnementsvormen een groot succes zijn. Als uitzondering gelden de datingsites die wel een verdienmodel hebben.

Door de economische crisis is durfkapitaal veel beperkter beschikbaar (zeker omdat het verdien model van durfkapitaal een beursgang is wat op dit moment ook niet echt realistisch is). Niet alleen durfkapitaal is schaars, ook advertentie geld zal verminderen waardoor sommige netwerken problemen kunnen krijgen met de financiering. Betaalde netwerken zijn een optie maar zullen leiden tot een grote vermindering van het aantal gebruikers, namelijk de mensen die een keer hebben gekeken naar zo’n netwerk maar daarna het eigenlijk niet gebruiken. Die gaan er niet voor betalen.

Zwarte bril

Hartstikke leuk hoor die sociale netwerken, ideaal voor scholieren en studenten en mensen met te veel tijd om handen. Met een oog op de product life cycle zien we dat sociale netwerken hun beste tijd wel gehad hebben en dat het vanaf hier wel bergafwaarts gaat, de persoonlijke homepages en blogs achterna.

Zodra er betaald moet worden voor netwerken blijft er van die miljoenen gebruikers nog maar een klein handje gebruikers over en hebben sociale netwerken hun plek gevonden op het internet.

Impact

Sociale netwerken zijn een geaccepteerd fenomeen op internet. Er is een toenemende strijd tussen de grote netwerken, met name die internationale (Facebook en MySpace) en Hyves om de gebruiker. Daarnaast verwacht ik ook een aantal nieuwe niche netwerken in 2009.

Niet iedereen vraagt zich af wat je met een sociaal network moet. De gemiddelde jongere is druk bezig met communiceren via Hyves of een van de anderen en vindt het geweldig.

De vraag ligt meer bij bedrijven: wat kunnen we ermee of moeten we er iets mee.  En als we dat doen, hoe moeten we dat dan opzetten. Kunnen we een sociaal netwerk gebruiken voor productontwikkeling, corporate branding, de introductie van een nieuw product of recruitment?

Laten we 2009 gaan uitvinden wat je nu eigenlijk met sociale netwerken kunt doen als bedrijf.

Ik heb een ander doel voor sociale netwerken in 2009 , ik wil een verdubbeling van mijn LinkedIn connecties. Bij gebrek aan een beter doel.

Zie ook de eerdere artikelen uit deze serie:

Trends 2009 : Het Merk “IK” oftewel kan ik geld verdienen met mijzelf zijn?

In de afgelopen weken heb ik al twee mogelijke trends voor 2009 beschreven: Crowds & Communities en Mobiel internet. De derde trend die door lezers is voorgesteld is, wat ik maar even heb genoemd, het Merk “IK”. De vorige twee trends waren goed te snappen, iedereen die een beetje oplet heeft wel eens iets gehoord of gelezen over communities en mobiel internet (en voor diegene die dat laatste niet kennen: het is internet maar dan op/via je mobiel). Maar wat bedoel ik nu met het merk “IK”? Tijd om daar eens helderheid over te verschaffen.

Mijn “Merk” op internet

Het “Merk Ik” gaat over jouw profiel op internet. Aan de ene kant is daar het profiel wat je aanmaakt op sites zoals Hyves, LinkedIn, Facebook, MSN en zo voort. Iedereen kan op Hyves zien dat ‘hotdudepimpmeister’ hele vet coole dingen doet. Vervelender is het voor ‘hotdudepimpmeister’ dat ook zijn toekomstige werkgever dat kan zien of, in het geval dat hij of zij iets geks of illegaals doet, de rest van de wereld inclusief politie en justitie en journalisten. Dan blijkt het profiel toch niet zo leuk te zijn en begint een (redelijk nutteloze) poging om de reputatie te redden.

Er is namelijk niet alleen wat je zelf schrijft, maar ook het onbewuste profiel wat ontstaat door wat je doet of wat mensen over je schrijven. Wanneer ik mijzelf google, komt daar een divers profiel naar voren, ik schrijf voor Frankwatching, MT.NL, ben meesterkok in het Apollo in Amsterdam, werk bij Logica Management Consulting en ben lid van Zeevisclub “Bij nacht en ontij”. Slechts een gedeelte is waar, de rest van Rob Blaauboer (chef) en Rob Blaauboer (visser).

Daar valt ook weinig aan te doen. Er zijn nu eenmaal meer hondjes die fikkie heten (of Rob in dit geval).

Wat geef ik vrij aan informatie?

Om je eigen merk te bewaken, moet je oppassen met de informatie die je vrijgeeft. Mijn publieke LinkedIn profiel laat een gedeeltelijk profiel zien, wel een foto maar geen details over mijn werk en zo. LinkedIn beveelt wel aan dat ik zoveel mogelijk informatie vrijgeeft.

De drijfveren van LinkedIn zijn duidelijk, des te meer informatie beschikbaar is, des te waardevoller is LinkedIn en des te meer geld wordt verdiend. Maar ik zit helemaal niet te wachten om al mijn informatie op straat te gooien. Ik wil de informatie die op het internet over mij staat zoveel mogelijk managen.

Mijn foto’s zijn mijn foto’s op Picasa Webalbums en het gaat niemand aan dat ik in Central Park een hardloopwedstrijd heb gelopen (tenzij ik dat zelf vrijgeef). Hardloopuitslagen van mij zijn trouwens wel voldoende op het internet te vinden.

Ik ben te vinden op het internet dus ik besta

Te weinig informatie over jezelf op internet is ook weer niet goed. Voor management consultants is een goed netwerk en publicaties (academisch, in vaktijdschriften en op blogs) een must en wij kijken bij sollicitanten ook of de persoon op zijn of haar vakgebied een en ander heeft gepubliceerd.

Wie is er geïnteresseerd in mijn merk?

Ik ben geen BN-er, filmster of soapster, dus in het algemeen zullen mensen niet spontaan gaan zoeken naar Rob Blaauboer (collega’s, vrienden en potentiële werkgevers daargelaten). Ook heb ik geen gekke dingen gedaan (in strafrechtelijke zin), ben ik niet de geheime minnaar van welke BN-er dan ook.

Bedrijven zijn wel geïnteresseerd in mijn merk. Ik noemde al de potentiële werkgevers die je bijvoorbeeld benaderen via LinkedIn, maar ook bijvoorbeeld mijn bank zou best meer van mij willen weten.

Eigenlijk willen alle bedrijven wel meer van je weten, bijvoorbeeld e-mail adressen, adresgegevens en zo, maar ook inkomen, gezinssamenstelling en zo voort. Regelmatig krijg ik uitnodigingen om mee te doen aan enquêtes. Deze week was er een van eRewards over autos.  Ze brengen het mooi :

Als lid van het e-Rewards Automotive Panel behoort u tot een speciale groep personen, die worden verzocht om hun mening te geven over voertuigdesign en -functionaliteit en feedback over reclamecampagnes en -promoties voor auto’s.

Wat een onzin! Mening geven over voertuig design??? Het gaat natuurlijk over welke auto’s wij hebben en wanneer deze vervangen gaan worden. Alle vragen gingen ook daar over.  Opvallend was de opmerking dat als ik ‘onzin’ zou invullen ik de punten niet zo krijgen. Blijkbaar is mijn informatie geld waard. Maar kan ik er ook geld mee verdienen?

Nou wil het feit dat ik inderdaad een nieuwe auto moet hebben dus ben ik best geïnteresseerd in een goede aanbieding. Maar niet iedere auto vind ik even interessant c.q. past bij mijn merk.

Delen of niet delen?

Wanneer ga ik informatie delen met derde partijen? Het hangt natuurlijk af van de informatie. Als ik mijn cv op Monsterboard zet, deel ik mijn informatie met als doel een nieuwe baan of kijken of ik goed in de markt lig. Kan ik tegen Monsterboard zeggen: Ik wil best mijn cv plaatsen maar dat gaat je geld kosten? Tenslotte gaan zij geld verdienen met mijn cv. Veel IT bedrijven geven een bonus voor het aanbrengen van een nieuwe collega. Het bedrag hiervoor ligt ergens in de buurt van de 1.500 euro, het verschilt per bedrijf.

In het geval van eRewards kreeg ik 150 punten voor het delen van mijn voorkeur voor auto’s uit Zuid-Duitsland.  Mijn totaal staat nu op 1.000 punten, wat ongeveer 1/10 is van een retourtje Londen.

De laatste tijd krijg ik veel van dit soort enquête mailtjes. De Nationale Lifestyle Enquête is er ook zo een. Met als lokkertje een gratis reis naar een Europese stad of een sauna arrangement wordt eigenlijk gewoon een omnibus onderzoek gedaan. Verschillende soorten vragen krijg ik te zien, of ik een cursus wil volgen, wat voor auto ik zoek, ik mij zorgen maak over mijn pensioen, of ik een lijfrente heb die vrijkomt, of ik een abonnement op ECI wil hebben en zo voort.

Ieder bedrijf wil informatie over mij hebben en betaalt daar bij diverse enquêtebureaus goed geld voor. Ook zoekopdrachten zijn geld waard. Als ik op Google zoek op hypotheken vliegen de advertenties van banken en andere geldverstrekkers mij om de oren. Advertenties waar trouwens behoorlijk voor betaald wordt vanwege de waarde van een goede lead.

Laten we het eens omdraaien!

We zijn er net achter gekomen dat datgene wat ik wil of moet kopen geld waard is. Geld dat op dit moment verdiend wordt door enquêtebureaus die mijn data verkopen aan adverteerders (en beste adverteerders …. mijn belegd vermogen is niet 500.000 euro of meer en ik rijd ik geen M Klasse Mercedes uit 2007).

Ik ben en ik wil

Waarom zou ik met mijn merk, gewoonten en behoeften geen geld kunnen verdienen? Ik geef maak een profiel aan met mijn “Merk” en waar ik op dit moment of in de nabije toekomst behoefte aan heb (nieuwe auto in 2009 en een dakkapel) en bedrijven kunnen tegen betaling in contact met mij komen.

Natuurlijk is niet alles even veel waard. Een abonnement op ECI is wat anders dan een Hypotheek, nieuwe auto of grote verbouwing.  En de beloning is dan ook afhankelijk van de waarde van de transactie.

Er lijkt me best een mooi business model hierin te zitten, een bedrijf dat de diverse profielen verzamelt en bedrijven de mogelijkheid geeft gekwalificeerde prospects te zoeken. Voor het recht mij te benaderen betaalt de ‘adverteerder’ geld, de hoogte ervan is afhankelijk van mijn profiel en hoe vaak er via het systeem een transactie tot stand is gekomen (want dat geeft aan hoe serieus ik ben).

Zwarte bril

Met de zwarte bril op ziet het er allemaal anders uit. Alleen een klein groepje überhippe post dot.com marketing jongens en meisjes denken in termen van hun eigen merk. De overgrote rest van Nederland (zeg maar de niet marketeers en consultants) kan het absoluut niet schelen hoe hun merk er uitziet, sterker nog weten niet eens dat ze een “merk” zijn.

Jongeren zijn zich wel bewust van hun profiel op Hyves maar met name om er bij te horen. Door schade en schande worden ze wijzer dat je niet alles zonder gevolgen zomaar online moet en kunt zetten. Dan is het even vervelend voor ze en hopen ze dat het daadwerkelijk slechts 15 minuten beroemdheid was.

Ook het “Ik ben en ik wil” idee ziet er door een zwarte bril anders uit. Gekwalificeerde prospects zijn altijd interessant maar alleen voor serieuze producten en diensten, andere gas / electra leverancier, verbouwing, nieuwe baan, auto’s, hypotheken en zo. Niet voor een abonnement op de Donald Duck, een nieuwe krant of een van de andere dingen die veel vaker voorkomen dan de grote aanschaffen.

Impact Mijn Merk

Hoe jij op het internet genoemd wordt is voor een gedeelte slechts door jouzelf te beïnvloeden. Dingen zoals naamgenoten (ik heb er al minimaal 4), artikelen van anderen over jou en bijvoorbeeld reacties van derden op bijvoorbeeld dit artikel maken onderdeel van mijn merk uit. Het wordt wel belangrijker voor een groep mensen (internet savvy, mensen die publiceren op weblogs en fora) om te zorgen dat jouw merk er goed uitkomt.

Geen scheldpartijen op de Telegraaf site dat “de hoge heren in den haag in hun achterkamertjes politiek de koek weer opverdelen en dat de hardwerkende nederlander weer met de lege handen staat” onder eigen naam maar liever een pseudoniem zoals “gelukkig al in het buitenland”.

Geld verdienen met mijn merk

Voor bedrijven zijn goede leads zeer waardevol maar in hoeverre zijn ze bereid te betalen aan de lead zelf? Er is natuurlijk altijd de kans dat ik spontaan met het bedrijf in kwestie contact op neem en bij wijze van spreken de (virtuele) showroom binnen wandel.

Een andere vraag is wat is een lead waard? En wil de consument meedoen aan een systeem waarbij een gedeelte van de ziel en zaligheid wordt blootgelegd? is het de moeite voor de consument om hieraan mee te doen, vanuit het perspectief van beloning, vanuit gemak of vanuit betere deals van bedrijven?

Afsluiting

Laten we hopen dat er een startup komt die het model van “ik ben en ik wil” op de markt gaat brengen… heb nog steeds een nieuwe auto nodig.

Zie ook de eerdere artikelen uit deze serie: