Apple houdt niet van pottenkijkers – hoe de iPhone op de maker lijkt

In de NY Times stond deze een artikel met een rake observatie: sommige mobiele telefoons lijken op hun maker. De redenering: Apple, bekend om geslotenheid en de strikte controle over alle elementen van haar strategie maakt de iPhone op zo’n manier dat een gewone gebruiker er (aan de binnenkant) niets kan repareren of wijzigen. De klant heeft tenslotte daar niets te zoeken. Maar is dat ook zo?

Iets simpels als een batterij

Het is natuurlijk gek dat je niet zelf eenvoudig de batterij zelf kunt vervangen op een iPhone 4 en je deze hiervoor moet opsturen naar bijvoorbeeld Apple.  Bij alle mobiele telefoons die ik tot nu toe gehad heb (Nokia, LG) was het vervangen van de batterij simpel en een klusje van een paar seconden. Gelukkig maar, want vaak is is de batterij het zwakke punt van het apparaat (binnen een jaar had ik voor mijn Android toestel al een nieuwe batterij nodig).

Geen Zweedse schruufjes maar Apple schroefjes

Apple gebruikt Pentalobe schroefjes in de 4GS

Op het internet zijn voldoende artikelen (1,2) te vinden over het gebruik van de Pentalobe schroeven in diverse Apple apparaten. Volgens reparatie website iFixit werden bij iPhones die ter reparatie aan Apple worden aangeboden (bijvoorbeeld een batterij), de normale kruiskop (Phillips) schroeven vervangen werden door de nieuwe Pentalobe schroeven.

Het idee was dat door het gebruik van pentalobe schroeven het moeilijker wordt om zelf reparaties uit te voeren (je hebt een ‘zeldzame’ schroevendraaier nodig) wat de kans op reparatie door Apple, of zelf de aanschaf van een nieuwe iPhone vergrootte.

IFixit biedt ook een iPhone 4 Liberation Kit aan waarmee de pentalobe schroeven kunnen worden vervangen door de standaard (Phillips) schroeven, Zo hoog kan het mensen dus zitten (voor de liefhebbers van Tolkien, lees de tekst bij de liberation kit).

Niet alleen Apple, maar alle fabrikanten doen het

Het is trouwens niet alleen Apple die dit doet, ook Nintendo maakt gebruikt gebruik van een speciaal type schroef (de Tri-Wing) die het moeilijker maakt om zelf reparaties uit te voeren.

Sommige mensen vinden dit ronduit belachelijk. Op de repair website iFixit staat het Self-Repair Manifesto.


Er staan een hoop zinnige punten in het manifest, niet alleen vanuit het duurzaamheidsperspectief.

Maar de weerstand van bedrijven tegen aanpassen of zelf repareren is niet nieuw. Al jaren geleden werden stickers op de onderkant van electronica geplakt met  ’warrenty void if seal is broken’ . De stickers zitten er zo op (bijvoorbeeld over een schroefgat) dat het openen van het apparaat het zegel verbreekt.

Bij Sony vervalt de garantie op de PS3 onder andere als  ” F) HAS HAD THE WARRANTY SEAL ON THE PS3™ SYSTEM ALTERED, DEFACED, OR REMOVED”. Maar natuurlijk zijn er videos die laten zien hoe je de console kunt openen zonder het zegel te breken.

Primaire business reactie

Ik denk dat vrijwel alle grote bedrijven instinctief hun intellectueel eigendom of product willen bewaken.

Microsoft heeft met de reactie op de Kinect Hacks ook laten zien dat het anders kan. Even in herinnering, de Kinect Sensor  voor Xbox werd al snel door gebruikers ‘gehackt’ die daarmee ook lieten zien wat voor geweldige dingen de Kinect Sensor nog meer toe in staat was.

De  initiële reactie van Microsoft ‘juridische stappen’ veranderde echter al snel in ‘excitement’ toen het besef ontstond dat dit niet slecht is maar juist heel positief, als gebruikers zelf laten zien wat zij kunnen ontwikkelen met de Kinect.

Google Nexus

Niet iedere leverancier sluit producten hermetisch af. Google’s nieuwe tablet, de Nexus 7 kan worden geopend om de batterij te verwisselen zonder schroevendraaier.

Misschien dat Google voor zichzelf juist wel een rol ziet als advocaat van meer ‘ open’ systemen, zowel hardware als software juist als tegenhanger van Apple.

De iFixit geeft de Nexus een 7 qua mogelijkheden om zelf onderdelen te vervangen of reparaties uit te voeren. Kijk hier voor een stap voor stap ‘teardown’ van de Nexus 7

Toch is de presentator van de video er blij mee “The sustainability-geek inside me wants to hug Google for this.” Als je eenvoudigweg zelf de batterij na verloop van tijd kunt vervangen kan je de  levensduur van het apparaat wordt verlengen. Vanuit duurzaamheid een belangrijk punt.

Toch zou je na het kijken van de video mogelijk een hoger cijfer verwachten, er zijn heel veel voordelen (makkelijk te openen, gebruik van standaard schroeven, sommige onderdelen zoals makkelijk te vervangen) en maar een nadeel (het glas en LCD zitten aan elkaar vast). Blijkbaar weegt dit zwaar.

Het is het business model wat in de weg zit

Een belangrijke reden dat het helemaal niet interessant is om producten te maken die lang mee gaan of makkelijk zelf te repareren ligt in het business model wat focust op verkoop van nieuwe producten. Zeker in de consumenten elektronica volgen de nieuwe modellen elkaar in hoog tempo op en ieder kwartaal moeten de verkoop prognoses worden overtroffen.

De technische levensduur van een willekeurig apparaat is veel langer dan de economische. Er is geen incentive voor het ontwikkelen van een product wat lang meegaat, daarmee snij je je als bedrijf met dit business model alleen maar in de vingers.

Duurzaam ontwerpen

Toch is er al wel aandacht voor duurzaam ontwerpen. De Amerikaanse telecom operator Sprint kondigde in Januari aan dat ze duurzaam ontwerp willen stimuleren. Alle leveranciers worden aangemoedigd hun toestellen in te sturen om te zien hoe deze scoren op repairability en recyclability. Bij het halen van een aantal punten (onbekend is het precieze aantal) kan een toestel het label ‘certified’  krijgen of zelfs het beste label ‘platinum’.

Alhoewel het een prima initiatief is, is het jammer dat er geen transparantie is. Er worden geen deelscores gegeven, over bijvoorbeeld hoe makkelijk het is om de batterij te vervangen en ook wordt niet aangegeven welke toestellen onvoldoende punten haalden voor certificering.

Daarnaast heeft Sprint ook het Buyback programma waarbij klanten de mogelijkheid hebben om oude telefoons om te wisselen voor geld.

Een nieuw business model?

De ontwikkelingen met betrekking van herbruikbaarheid en duurzaamheid zouden wel eens kunnen leiden tot een nieuw business model voor consumenten elektronica. In dit model is het apparaat geen product meer maar een dienst, ben je geen eigenaar maar gebruiker en zijn de prikkels bij leveranciers niet gericht op nieuwe toestellen verkopen maar om de klant aan je te binden door zo slim mogelijk een innovatief en up to date toestel te leveren.

In volgende artikelen kom ik terug op dit nieuwe business model.

Tagged , , , , , ,