Wat doe je als je een te dikke Amerikaan bent? Dan klaag je de voedsel industrie aan!

Als je als bedrijf levensmiddelen produceert is het jouw taak om te zorgen dat ze veilig zijn. Wat veilig is en toegestaan is gevat in een set van regels en voorschriften en verschilt per land. Doe je dat niet dan riskeer je een boete of straf. Het is dan ook goed dat er organisaties zijn zoals de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit en bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidsclaims, de European Food Safety Authority.
Je zou denken dat iedereen die zorgt dat ons voedsel veiliger wordt een applausje verdiend. In de VS zijn advocaten nu druk bezig om misstanden aan te pakken in de voedsel industrie. Dat moet een applausje waard zijn. Tot dat je realiseert dat de advocaten die op dit moment de voedsel producerende bedrijven aanpakken, dezelfde zijn die ook de tabaksindustrie hebben aangepakt. Dan zijn hun motieven misschien minder nobel en eigenlijk gewoon komen vanuit geldzucht.

De voedselindustrie wordt door een paar gehaaide advocaten aangepakt, Don Barrett, een advocaat uit  Mississippi  verdiende honderden miljoenen tien jaar geleden aan de tabaksindustrie net zo alss  Walter Umphrey, Dewitt M. Lovelace en Stuart en Carol Nelkin.

Waarom?

Sinds die enorme rechtzaken waarbij er voor miljarden werd geschikt zijn ze op zoek naar soortgelijke zaken. Er zijn wat kleine rechtzaken geweest tegen autofabrikanten, farmaceuten en verzekeraars in de VS. Nu hebben ze een nieuw doel: de voedsel industrie.

Het is logisch, iedereen in de VS gebruikt wel producten van grote spelers als ConAgra Foods, PepsiCo, Heinz, General Mills en Chobani. Er moet dus wat te halen zijn.

Wat is de aanklacht

Het gaat met name om het fout labelen van producten (gezond of natuurlijk) en het niet correct vermelden van ingedienten.

Dit is trouwens niets nieuws, er zijn al jaren lang rechtzaken tegen de voedselindustrie. Maar de strijd is wel heftiger geworden. Ze hebben het federale gerecht in Californië gevraagd om de verkoop te verbieden van  ConAgra’s  Pam cooking spray, Swiss Miss cocoa producten en sommige tomaten in blik van Hunt’s.

Waarom Californië? Omdat daar dit soort zaken vaak wordt beslist in voordeel van de klager.

De advocaten zien het simpel:

“It’s a crime — and that makes it a crime to sell it,” said Mr. Barrett, citing what he contends is the mislabeling of those products. “That means these products should be taken off the shelves.”

De voedsel industrie ziet dit als misbruik van het juridisch systeem en primair ingegeven door de financiele motieven van de advocaten.

De advocaten zoeken compensatie ter grootte van de verkopen van betrokken producten over 4 jaar, de bedragen kunnen in de miljarden lopen.

Frivolous lawsuits

Een beroemde class action suit is die tegen Nutella. Een moeder uit Californie klaagde Nutella aan omdat ze geshockeerd was dat Nutella helemaal niet gezond voor haar kinderen was en vol met suiker en vet zat.  Je zou toch zeggen dat je een label zou moeten kunnen lezen en zien hoeveel vet en suiker er in zit.

Een ander mooi voorbeeld is de rechtzaak tegen Capt’n Crunch Crunchberries. Iemand die jaren lang het Capn Crunch’s Crunch Berries ontbijt had gegeten kwam er achter dat er helemaal geen Crunch berries bestaan en er ook geen echte bessen inzitten. Ze was misleid en wilde geld zien.

Deze rechtzaak heeft het niet gehaald omdat de rechter vond:

“a reasonable consumer would not be deceived into believing that the product in the instant case contained a fruit that does not exist.”

Niet alleen advocaten

Ik ben er trouwens niet tegen om bedrijven aan te pakken wanneer incorrecte claims worden gemaakt over producten. Veel claims die in Europa worden gemaakt over de bijdrage van levensmiddelen aan de gezondheid worden uiteindelijk afgewezen in verband met onvoldoende bewijs.

In de VS zijn recent zelfde soort zaken gevoerd over de ‘verwoording’ van dit soort claims, zoals tegen Dannon and Pom Wonderful voor claims over de bijdrage aan de gezondheid van hun productenen. PepsiCo en Coca-Cola kijken aan tegen rechtzaken over de 100% natuurlijk claim van hun sinaasappelsap (in de VS).

Wat is gezond?

Advocaten focussen nu op producten die gezond of natuurlijk zijn, claims die makkelijker te weerleggen zijn, ook door het ontbreken van federale richtlijnen die dit beschrijven.

Een van de zaken van de Amerikaanse FDA  loopt tegen  Chobani, een maker van Griekse yoghurt, omdat zij op het label van hun yoghurt “evaporated cane juice” hebben staan (dit is gewoon rietsuiker). Als je toch suiker er instopt, zet het er dan op!

De voedsel industrie wijst claims en rechzaken af als  “frivolous” en “without merit”. Maar de advocaten ruiken geld en willen meer.

Zorgen

Maar de industrie is er niet gerust op. Ze moeten zich houden aan de richtlijnen die zijn gesteld en doen dat ook. Maar ondernemers zoeken ook (bewust of onbewust) de grenzen op.

Als bijvoorbeeld de rechtzaak tegen Chobani wordt verloren zou het wel eens om heel veel geld kunnen gaan. De omzet dit jaar ligt op 1,5 miljard over alle producten. De rechtzaak gaat over meer dan de helft van de producten die Chobani verkoopt.

De advocaten zijn van menig dat nu de tijd rijp is om de voedselindustrie aan te pakken. Consumenten zijn steeds bewuster van hun eetgewoonten nu hartkwalen , Type 2 diabetes en obesiteit steeds meer voorkomen. Ook de overheid (lokaal en regionaal) zien de zorg kosten stijgen voor dit soort ziekten en oefenen druk uit op de voedsel industrie.

Sorry?

Zover ik weet zijn genoemde kwalen met name te wijten aan teveel eten en te weinig bewegen en hebben bijna niets te maken met Nutella of welk ander voedingsmiddel dan ook.  Je eet te veel en beweegt te weinig dus je wordt zwaarder.

Maar mensen zien het zelden als hun eigen probleem: het ligt aan iemand of iets anders. Een Cardioloog vertelde me onlangs dit verhaal: Patiente van 1.58m en een gewicht van 120 kg komt op spreekuur met klachten van kortademigheid. Cardioloog vraagt voorzichtig of het niet aan haar gewicht zou kunnen liggen. Het antwoord is nee hoor, want vorig jaar woog ik net zo veel en had ik het niet.

Het is makkelijk om te zeggen dat het aan iets anders ligt, en niet aan jou!

Een zaak zonder slachtoffers

De advocaten snappen ook wel dat hun zaak minder sterk is dan bij de tabaks industrie. Daar ging het over mensen die dood gingen omdat ze rookten. Het heeft erg lang geduurd voordat de zaak was afgerond omdat veel mensen roken zien als een persoonlijke keuze, zeker in deze tijd waarbij we voldoende gewaarschuwd worden.

Hier gaat niemand dood. Maar toch zeggen de advocaten dat de voedselindustrie de zaak bagatelliseert, net als de tabaksindustrie indertijd.

“Food companies will argue that these are harmless crimes — the tobacco companies said the same thing,” Mr. Barrett said. “But to diabetics and some other people, sugar is just as deadly as poison.”

Een van de consumenten, Christine Sturges, in de rechtzaak tegen ConAgra, heeft gluten allergie en leest altijd alle labels. Een woord wat ze niet kon thuis brengen  bij de PAM cooking spray was propellent (aandrijfgas). Ze moest uiteindelijk het datasheet erbij pakken wat Conagra heeft gefiled bij de FDA om te zien wat propellant is.

In propellant zit (volgens de NY Times)  petroleum gas, propaan en butane.  Haar reactie:

“I’d been spraying that on muffin tins to make muffins for my grandchildren — oh my God!”

Nu ben ik geen voedseltechnoloog, maar ik ga er vanuit dat als dit door de FDA is goedgekeurd en de FDA naar behoren functioneert dat het dus wel veilig zal zijn. Nu kan je dat naïef vinden maar ik heb geen reden om aan te nemen dat het anders is.

Houdbaarheid x Smaak = CONSTANTE

En trouwens, als je het vertrouwt, dan neem je toch wat boter of olie in plaats van zo’n spuitbus? Kost iets meer tijd maar heb je ook geen aandrijf gas. Veel producten van de voedselindustrie worden zo ontwikkeld dat ze lang houdbaar zijn. Waarom? Omdat we dat willen en ook omdat het handig is voor een supermarkt. Dat betekent dus conserveringsmiddelen, geur, kleur en smaakstoffen en zo voort. Maar hoelanger houdbaar des te minder smaak.

Het is goed om misstanden en valse claims in de voedingsindustrie aan te pakken. Maar niet voor het gewin van een aantal Amerikaanse advokaten kantoren.

En voor al die dikke Amerikanen die zich zo’n zorgen maken over gezondheid en gewicht: ga toch eens sporten en eet minder! Dat levert meer op dan al die rechtzaken.

Dit artikel is eerder verschenen op de NYTimes onder de titel : Lawyers From Suits Against Big Tobacco Target Food Makers